İnceleme

Beat Kuşağı özellikle 50 ve 60’lı yıllarda faaliyet gösteren, Amerikan edebiyatının ve kültürünün önemli hareketlerinden biridir. Bir çok edebiyat akımının aksine, kuramsallaşmaya müsait estetik iddialardan ziyade var olanı paramparça etmeyi hedefleyen ve asıl bu tutumu bir tanım haline getiren kuşak, özellikle 1929 buhranının parçaladığı sosyolojik yapının bir sonucu olarak karşımıza çıkarr. Bu yazıda bu hareketi […]

Reşat Nuri Güntekin’in 1930’da yayınladığı Yaprak Dökümü romanı, döneminde yakaladığı okunurluğu bir yüzyıl sonra bile devam ettiriyor. Bu durumun nedeni elbette yalnzca Reşat Nuri’nin edebi yeteneği ve dönemin sosyo-kültürel yapısını iyi yansıtmış olmasından kaynaklı değil, Eserdeki karakterlerin birer dönem aynası olmasının dışında evrensel insana yakınlaşmış olmasıdır. Yayınlandığı dönemin yanı sıra günümüzde dahi eserdeki karakterler bize […]

Emin Alper’in Tepenin Ardı isimli filmi zannımca insan varoluşunun belki de en hayati meselesi olan “anlam üretme” konusuna eğiliyor. Film boyunca yönetmen öyle çekim açıları ile meseleyi inşa ediyor ki izleyenler olarak bizler hiç kimse ile özdeşlik kuramıyoruz.  Ve bu çok önemli bir nokta. Anlatının bize ilk hissettirdiği şey tekinsizlik ve paranoya. Film boyunca sürekli […]

Filler ve karıncalar. Ezenler ve ezilenler… Yaşar Kemal’in Filler Sultanı ile Kırmızı Sakallı Topal Karınca adlı eseri, zulmün karanlık yüzünü olduğu haliyle açığa çıkarır. Güçlü olmak, azınlığın —ya da daha doğrusu azınlık gibi gösterilen çoğunluğun— baskı altında yaşatılmasını meşru kılar mı? Hobbes’un Leviathan’da vurguladığı gibi, “insan insanın kurdudur” (Lat. homo homini lupus est) argümanı doğru […]

Samed Behrengi’nin en bilinen masallarından olan Küçük Kara Balık, üzerinde fikir yürütülmesine müsaade eden yapısıyla hem çocukların hem yetişkinlerin ilgisini çekmiş bir yapıya sahiptir. Yazarının şüpheli ölümünün, kitabın sonuna benzer bir biçimde gerçekleşmesi ve İran’da kitabın hala yasaklı olması masalın üzerinde durduğu konuların hala güncel olduğunu gösteriyor. Ayrıca bu durum masalı okuyanlarda da farklı biçimlerde […]

Bu yazımda Nassos Vakalis’in Dinner For Few kısa animasyon filmini senaryo ve hikaye yönünden inceleyerek, politikanın estetiğe dönüştürülmesini gözlemlemeye çalışacağım. Sanat ve politikanın ve hatta felsefenin birbirine geçtiği bu yapım aslında sosyal disiplinlerin birbirleriyle nasıl uyumla çalıştığını görmemize yardım edecek. DÜZEN BÖLÜMÜ: Hiçbir Şey Bilmiyoruz Bir sanat yapıtının en önemli kısmı onu deneyimlediğimiz ilk andır […]

Efendim merhabalar! Bu yazımda bir çok okurun başının belası olan bir konuyu açığa kavuşturmaya çalışacağım: Zor kitapların okunamama sorunu. Bu tarz listelerde bulunan kitapları şöyle bir karşımıza alıp baktığımızda bir takım ortak özellikleri olduğunu görüyoruz. Mesela bir çoğu ya Modernist ya da Postmodernist metin, veya (öyle olmasa bile) deneysel ve mevcut geleneği parçalama girişimi sonucu […]

Efendim Merhabalar! Okuma alışkanlıklarınızı tekdüze tempoda tutmak okuma veriminizin düşüşüyle daima doğru orantılıdır. Özellikle disiplinler ve türler arası okuma yapmanın önemini bu tarz konular açıldığında vurgulamadan edemem. Konuya edebiyat penceresinden baktığımızda uzun yüzyıllardır ana akım edebiyat türünün roman olduğunu görüyoruz. Durumun böyle olmasının hem iktisadi hem de tarihsel bir çok nedeni var belki ileride bir […]

Yolgezer (The Wanderer) Şiiri Hakkında Eski İngiliz şiirlerinden  The Wanderer, yani Türkçe çevirisiyle Yolgezer, bireyin yalnızlık deneyimini en yoğun şekilde aktaran metinlerden biridir. Anglo-Sakson kültürünün savaşçı ethosu ve topluluk merkezli yapısı düşünüldüğünde bir bireyin yalnız kalışı hem trajik hem de derin felsefi sonuçlar doğurur. Yalnızlık ve izolasyona sadece Yolgezer şiirinde değil, The Seafarer veya Wife’s Lament […]

İnsanlık tarihi boyunca bireycilik ile altruizm arasında süregelen bir etik mücadele yaşanmıştır. Dönem dönem bireyin öne çıktığı anlar olsa da kitlelerin vicdanını fetheden genellikle altruizm olmuştur. Nesillerimiz, “Erdemli olan fedakar olandır.” öğretisiyle yetiştirilmiştir. Kardeşinin çıkarını kendi çıkarından üstün tutmak, bir fazilet sayılmıştır. Daha değerli bir şeyi, daha az değerli bir şey uğruna verme alışverişi olan […]

Samuel Johnson’un Habeşistan Prensi Rasselas’ın Öyküsü’nü niçin almak istediğimi ve bu kitaba niçin bu kadar emek verdiğimi düşündüğümde şu kanıya vardım: İnsan, hayatından memnun olmadığında ne yaparsa ben de onu yaptığım için. İnsan, kriz zamanlarında geriye döner ve olan bitenleri yeniden değerlendirir. Yaşamı sindirmek için zamanı yavaşlatmanın bir başka yolu da kitaplar üzerine düşünmektir. Sanırım […]

Bizim topraklarda önce kadınlar uyanır, sonra güneş doğar; Çünkü güneşi kadınlar doğurur…. (Ezidi Atasözü) I. Feminizm: Ezilen Cinsin, Ezilen Sınıftaki Hali Feminizm, yalnızca “pembe” eşitlik söylemleriyle sınırlı kalmaz; onun derdi çok daha katmanlıdır. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğini konuşurken, bir yandan da çay demleyen, diğer yandan çocuk susturmaya çalışan görünmez bir elin emeğiyle ilgilenir. Kimi zaman bu […]

Güngör Dilmen’den Evrensel Bir Satir: Canlı Maymun Lokantası Türk tiyatrosunun önemli kalemlerinden Güngör Dilmen, 1963 yılında yazdığı Canlı Maymun Lokantası adlı eserinde Doğu ve Batı arasında yaşanan kültürel ve ekonomik çarpışmayı güçlü bir satirik üslupla ele alır. Kapitalizm, sömürgecilik, ırkçılık, din istismarı ve doğa tahribatı gibi evrensel meseleleri hem yerel bir bakışla hem de grotesk […]

Çoğu insan Van Gogh ismini duymuştur fakat önemli olan kaç kişinin gerçekten onu tanıdığı. Yaşadığı vakitte de, ölümünden sonra da insanların yargılamayı bırakmadığı ve gerçekten güzel şeyleri hak etmiş birisidir. Doğduğu andan itibaren sevgisizliğe, yargılanmaya, hakarete ve ötekileştirilmeye maruz kalmıştır. Çocukluğunda her gün erken kaybettiği ağabeyi Vincent’tan dolayı evinin bahçesinde kendi adı yazılı olan bir […]

[vc_row][vc_column][vc_column_text css=””] Japon Edebiyatı uzun zamandır ilgilendiğim bir edebiyat uzantısıdır. Japon Edebiyatını genel olarak seviyorum ve bu edebiyat üzerine geliştirilen önyargıları bir nebze olsun azaltmak istiyorum. Okuma Yapmadan Önce Bazı Faydalı Bilgiler Okurken karşınıza gelebilecek birkaç imge ve tema vardır. Bunları öğrenmek okumalarınızı yaparken daha çok araştırma yapmanızı ve daha zevkli okuma yapmanızı doğurur. Bunlardan […]

Edebiyat Nedir? En genel haliyle yazılı ve sözlü anlatılar olarak ikiye ayırırız. Dönemler, akımlar, etkileşimler, dil değişim ve gelişimleri, folklorik özellikler… bu iki çatı altında değerlendirilir ve açıklanır. Pek tabii bir disiplin olarak ele almamızın en büyük nedenlerinden biri de içinde sayısız bakış açısı barındırması ve daimi olarak değişiyor olması dolayısıyla edebiyata net bir tarif […]

[vc_row][vc_column][vc_column_text css=””] Dünya klasikleri ile zamanın ötesine yolculuk yapmaya hazır mısınız? Geçmişin derinliklerinden süzülüp gelen, günümüz dünyasına ilham veren zamansız klasiklerle tanışın. Bu eserler, sadece tozlu raflarda duran kitaplar değil. Kuşkusuz ruhumuza dokunan, düşüncelerimizi şekillendiren ve hayata bakış açımızı değiştiren birer hazinedir. [geo_headline_2 tag=”h3″ color=””]Suç ve Ceza-Fyodor Dostoyevski[/geo_headline_2] Yoksul bir öğrenci, kendi aklınca haklı gördüğü […]

“İyilik içten gelir ve seçiliyor olmalıdır” Antony Burgess’in romanı Otomatik Portakal’ın dönüp dolaştığı mevzu tam olarak bu cümledir diyebiliriz. Roman bir distopyadır, insana dair bir umut barındırmaz. Hiç kimse herhangi bir iyilik teşebbüsünde dahi bulunmaz. Hatta başkahranımız Alex, iyilikle ilgili şöyle alay eder: ama kötülüğün sebebini bulmaya çalışarak tırnaklarını kemirmeleri kahkahadan kırılmama yol açıyor kardeşlerim. […]

Anlatacaklarımı gerçekten dinleyecekseniz, herhalde önce nerede doğduğumu, rezil çocukluğumun nasıl geçtiğini, ben doğmadan önce annemle babamın nasıl tanıştıklarını, tüm o David Copperfield zırvalıklarını filan da bilmek istersiniz, ama ben pek anlatmak istemiyorum. Her şeyden önce, ben bu zımbırtılardan sıkılıyorum. Sonra, onlarla ilgili en ufak bir söz etsem, bizimkilere inmeler iner.(1) [geo_headline_2 tag=”h3″ color=””]Giriş[/geo_headline_2] J.D. Salinger’ın […]

Tatar Çölü aslında Kale ismiyle planlanmış bir roman; ancak dönemin şartları kitabın adının değiştirilmesine sebep olmuştur. Romanda kale, sınırdadır ve var olma amacı düşmandır. Sınır, bize bir tür eşikte kalmayı anımsatır. Nitekim romanın “kahramanı” tamamen eşikte kalmış, iradesiz modern insanın bir temsilidir. “Kahraman” Drogo ne kaleye ait hisseder ne de şehre; hayatı, saçma düşünceleriyle kabullenemez. […]

[geo_alert style=”2″ color=”info” ](Edgar Allan Poe/Ren Yayınları Tüm Hikayeler Tek Cilt/ sayfa 45-48 Oval Portre hikayesi analiz edilmiştir).[/geo_alert] Hikaye Poe’nun 1842’nin nisanında yazdığı, oldukça kısa bir öyküdür. İlk yayınlandığında yalnız iki sayfaydı. Normalde inceleme yazılarımda hikayenin özetini çıkarmak gibi bir hata yapmam ama bu yazımın bir paragraflık kısa birşey olmasını istemediğimden, zaten uzun olmayan özeti […]

Aşk, insanlığın en derin ve karmaşık duygularından biri olmuştur. Edebiyat, bu güçlü temayı yüzyıllardır farklı biçimlerde ele almış, tutkunun coşkusundan ayrılığın acısına kadar aşkın sayısız yüzünü okuyucuya sunmuştur. Bu seçkide, dünya ve Türk edebiyatı eserlerinden on tanesi bir araya geliyor. Her biri, aşkın farklı rengini, farklı yoğunluğunu ve farklı sonuçlarını gözler önüne seriyor. Kimi zaman […]

“You and Me and Her: A Love Story” Nitroplus tarafından yapılmış bir görsel romandır. Japonya çıkışlı olan ve epey yeni sayılabilecek bir video oyun türü olarak görsel romanın bazı temel özelliklerini anlamak analizimiz için önem teşkil etmektedir. Görsel roman türü epey arada bir tür olarak farklı türlerin özelliklerini birleştiren bir yapıya sahiptir. Genel olarak metin, […]