Mağdurun Dili
Nurdan Gürbilek- Yazar
- Nurdan Gürbilek
- Yayınevi
- Metis Yayınları
- Sayfa
- 176
- ISBN
- 9789753426602
Arka kapak
Mağdurun Dili'nde, edebiyatın dışlanmışlıkla kesiştiği alanda dolaşıyor Nurdan Gürbilek. Çoğu zaman klişelerle yaklaştığımız mağdurluğa edebiyatın nasıl ışık düşürebileceğini, öte yandan dışlanmışlık duygusunun edebiyatı nasıl biçimlendirdiğini anlamaya çalışıyor. Dostoyevski'nin "yeraltı trajedisi" adını verdiği çatışmanın, aynı anda hem büyük hayaller hem de incinmişlikten yapılma bir yeraltına itilmişliğin, yazarın okuruyla ilişkisini nasıl etkilediğini inceliyor. Edebiyatın gurur yarasını, yazarın kibrini, dahası okurun tutunamamışlıktan neden ısrarla bir zafer çıkarttığını tartışıyor. Dostoyevski'nin, Oğuz Atay'ın, Yusuf Atılgan'ın, Cemil Meriç'in yapıtlarının ışığında bu soruların cevaplarını arıyor Gürbilek.
Alıntılar3
"Şeytanın “geciken” olduğunu söyler Harold Bloom. Geciken, gecikmişliğin şiddetiyle şeytanileşir, doğru. Ama on dokuzuncu yüzyıl romantiklerinin o çok sevdiği; büyük tutkularla, vahşi dehayla, kanun kaçaklığıyla, yaratıcı enerjiyle, düşünsel cesaretle özdeşleştirdiği şeytan da aslında çoktan gecikmiştir. Dostoyevski’nin herkesin üzerinde anlaştığı karanlık yanı bence alçalmayı göze almış kahramanların yaratıcısı olmasından çok, kendi yasasını kendi yaratabilmek uğruna göze alınan alçalmanın bile gurur yarasını iyileştirmediğini, çünkü çoktan gecikmiş olduğunu hissettirmiş olmasıdır. Çünkü Dostoyevski’nin şeytani kahramanlarını hırpalayan şey yalnızca suçluluk duygusu değil, hatta ondan da çok bağımsız yaşam özlemlerine düşen gölgedir. Ya tekil değilsem? Ya en bağımsız eylemimde bile benden öncekilerin kopyası olarak kalıyorsam? Bir yandan etrafındakilere lanet yağdırırken, bir yandan da lanetinin “kitaptan kapma” olduğunu, bir edebi klişe olabileceğini düşünmez mi yeraltı adamı? Sıra dışı eylemini gerçekleştirirken aslında Napolyon’u taklit ettiğini, “ustasının örneğini izleyerek” davrandığını, ne yaparsa yapsın “yabancı bir roman kahramanının soluk bir kopyası”ndan ibaret kalacağını sezmez mi Raskolnikov? Sonunda kendisinin de tıpkı diğerleri gibi bir böcek olduğunu, çünkü “oyunu kuralına göre” oynadığını fark etmez mi? Yalnız cinayet de değil. Dostoyevski’de insanın kendi iradesiyle gerçekleştirebileceği yegâne eylem olan intihar bile taklit olma tehlikesiyle karşı karşıya değil midir? Tanrı’ya meydan okumak için canına kıyarken aslında İsa’yı örnek almaz mı Kirillov?"
"Oğuz Atay yalnızca “tutunamamanın acısı”nı değil, aynı zamanda bu acının bir dilsel şiddete maruz kalmak anlamına geldiğini, “aşağılayan, ezen, soluk aldırmayan kelimeler”le savaşmayı gerektirdiğini de anlatmıştı. Acının bir inandırıcılık kaybına yol açmadan, acı çekeni küçük düşürmeden, onu aynı zamanda yüceltmeden nasıl anlatılacağını sorun edinenler için muazzam bir ufuk sunar yapıtları."
Benzer kitaplar
İkinci Hayat
Nurdan Gürbilek
Batı Kanonu
Harold Bloom
Gündökümü - Bir Uyumsuzun Notları 1
Tomris Uyar
Beat Kuşağı
David Sterritt
Turgut Uyar Şiirinin Oluşumu
Enis Akın
Yazar Olabilir Miyim?
Semih Gümüş
Okumanın Alfabesi
Ezra Pound
Shakespeare’i Nasıl Okumalıyız?
Nicholas Royle
Joyce’u Nasıl Okumalıyız?
Derek Attridge
Kötü Çocuk Türk
Nurdan Gürbilek