Nurdan Gürbilek

Nurdan Gürbilek

Ünvan:Yazar - Edebiyat Eleştirmeni - Deneme Yazarı
Doğum:1956
Doğum Yeri:Kütahya, Türkiye
Eserler:4 kitap
Çeviriler:1 kitap
Hakkında

Modern Türk edebiyatı eleştirisi ve çağdaş deneme türünün en özgün, derinlikli seslerinden biri olan yazar, Boğaziçi Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olmuş ve aynı üniversitede yüksek lisans eğitimini tamamlamıştır. 1980’li yıllardan itibaren Akıntıya Karşı, Zemin, Defter gibi dönemin entelektüel ufkunu şekillendiren öncü dergilerin kurucu ve yazar kadrolarında yer almıştır. Eserlerinde edebiyat eleştirisini yalnızca metin analiziyle sınırlamayıp; sosyoloji, psikanaliz, felsefe ve kültür eleştirisiyle harmanlayan son derece katmanlı, titiz, melankolik ve sarsıcı bir deneme üslubu benimsemiştir. Türkiye’nin kültürel hafızasını, modernleşme sancılarını, taşra sıkıntısını, ev ve çocukluk imgelerini edebi metinler üzerinden iz sürerek inceler. Türkiye’nin popüler kültür ve zihniyet dönüşümünü masaya yatırdığı ilk kitabı “Vitrinde Yaşamak” ile büyük ses getirmiş; ardından kaleme aldığı “Yer Değiştiren Gölge”, Oğuz Atay’dan Yusuf Atılgan’a uzanan edebi dünyaları irdelediği “Kör Ayna, Kayıp Şark”, edebiyattaki mağduriyet ve hınç duygusunu ele aldığı “Mağdurun Dili” ile “Sessizliğin Sözü” ve “İkinci Hayat” gibi başyapıtlarıyla çağdaş Türk düşünce hayatına ve edebiyat sosyolojisine yön veren en etkili kuramcılardan biri kabul edilmiştir.

Baskılar
1 / 1
Bu yayınevine ait baskı bulunamadı.

Bu Yazara Ait Kitaplar

Kötü Çocuk Türk
Kötü Çocuk Türk
Nurdan Gürbilek
Metis Yayınları
Mağdurun Dili
Mağdurun Dili
Nurdan Gürbilek
Metis Yayınları
İkinci Hayat
İkinci Hayat
Nurdan Gürbilek
Metis Yayınları
Sessizin Payı
Sessizin Payı
Nurdan Gürbilek
Metis Yayınları

En beğenilen alıntılar5

Kültürü sanki özerk bir varlıkmış gibi tanımlıyor, sonra da iki kültür arasında bir evlilik öneriyordu Peyami Safa. Türkiye Doğu'nun manevi iklimini, Şark'ın ruhsal cevherini kaybetmeden Batı medeniyetine dahil olmalı, "makine medeniyeti"ni kendine has bir "spiritüel mukavemet"le dengelemeliydi. Doğu Batı'ya zengin bir ruh, Batı Doğu'ya maddeyi zekâ emrinde kullanmanın sırrını verecekti. Türkiye "modern"le "mistik"in, akıl"la "inanç"ın, "madde"yle "mana' nın buluşma yeri olacaktı. İzdivacın ardında bir Gökalp sentezi olduğunu biliyoruz: Biçim onlardan öz bizden, bilim-teknoloji onlardan duygular-zevkler bizden, medeniyet onlardan hars bizden formülü. Batı'yla karşılaşmanın doğurduğu krizi yatıştırmak üzere geliştirilmiş bu formül, Gökalp'in "Türkleşmek", İslamlaşmak", "muasırlaşmak" bileşenlerindeki irili ufaklı ayarlarla cumhuriyet tarihinin bütün yönetici kadrolarının kullandığı altın idare formülüydü. Safa'nın formülü eğip büktüğü anlar yok değildir. Türk İnkılâbına Bakışlar'da (1938) "Avrupa medeniyetini yalnız tekniğiyle değil, bütün düşünme metodu ve yaşama tarzıyla birlikte" kabullenmemiz gerektiğini, "Batı Örneği"nde (1955) tekniği alırken ruhumuzu da Batı'ya biraz yaklaştırmamız, "baygınlık verici, iradesiz ve teslimiyetçi hislerimizden" ayrılmamız gerektiğini söyler. Ama tipik Safa tavrı (yine bir raylı sistem üzerinden açıkladığı gibi) "Garp trenine milli ruh"la binmek, Avrupa'nın makineleşmiş ruhuna kapılmamak için "Allah'a bağlı tarihimizin ruhuna ve geleneklerine" sadık kalarak medenileşmektir. Nitekim Fatih-Harbiye'nin sonundaki "sentez" toplantısında Ziya Gökalp de müderris Şeref Bey olarak yerini almıştır.
heart
17 kişi
∙
Fatih-Harbiye okurları Safa'nın yüzyıllık kültür savaşlarının sonunu daha o zamandan gördüğünü düşünüyor olabilir. Çünkü Fatih-Harbiye'den seksen küsur yıl sonra "Neriman" oyunu gerçekten "Fatih"e verdi. Ülkenin sahici değerlerini, yıllardır ikinci plana atılmış yerli halkını, geleneklerine ve inançlarına bağlı milleti temsil ettiğini söyleyen siyasi kadrolar iktidar oldu.
"Neriman"ı tırnak içine aldım. Çünkü romanda arzuları, korkuları, kederleri olan bir kadından çok, ulusun seçimine işaret eden bir göstergedir Neriman. Ama "Fatih'i de tırnak içine aldım; çünkü o da semtin kendisinden çok, "el konan" anlamının işaretidir. Doğu-Batı ayrımının "ampirik ile imgeselin tuhaf bir bileşimi" olduğunu söylemişti Edward Said. Fatih-Harbiye ayrımı da semtlerin ampirik özellikleriyle imgesel-ideolojik içerikleri belli bir kurgu içinde iç içe geçirir. Bir yanda fakirlik, Doğululuk, dindarlık, manevilik, yerlilik ve sahicilikten dokunmuş bir Fatih vardır; diğer yanda zenginlik, Batılılık, yabancılık, kozmopolitlik, sahtelik ve iğretilikten dokunmuş bir Harbiye?
heart
12 kişi
∙
Bir kitapta en sevdiğim şey bana yeni yazarları yeni kitapları keşfetttirmesidir. Örneğin Harold Bloom.
​"Şeytanın “geciken” olduğunu söyler Harold Bloom. Geciken, gecikmişliğin şiddetiyle şeytanileşir, doğru. Ama on dokuzuncu yüzyıl romantiklerinin o çok sevdiği; büyük tutkularla, vahşi dehayla, kanun kaçaklığıyla, yaratıcı enerjiyle, düşünsel cesaretle özdeşleştirdiği şeytan da aslında çoktan gecikmiştir. Dostoyevski’nin herkesin üzerinde anlaştığı karanlık yanı bence alçalmayı göze almış kahramanların yaratıcısı olmasından çok, kendi yasasını kendi yaratabilmek uğruna göze alınan alçalmanın bile gurur yarasını iyileştirmediğini, çünkü çoktan gecikmiş olduğunu hissettirmiş olmasıdır. Çünkü Dostoyevski’nin şeytani kahramanlarını hırpalayan şey yalnızca suçluluk duygusu değil, hatta ondan da çok bağımsız yaşam özlemlerine düşen gölgedir. Ya tekil değilsem? Ya en bağımsız eylemimde bile benden öncekilerin kopyası olarak kalıyorsam? Bir yandan etrafındakilere lanet yağdırırken, bir yandan da lanetinin “kitaptan kapma” olduğunu, bir edebi klişe olabileceğini düşünmez mi yeraltı adamı? Sıra dışı eylemini gerçekleştirirken aslında Napolyon’u taklit ettiğini, “ustasının örneğini izleyerek” davrandığını, ne yaparsa yapsın “yabancı bir roman kahramanının soluk bir kopyası”ndan ibaret kalacağını sezmez mi Raskolnikov? Sonunda kendisinin de tıpkı diğerleri gibi bir böcek olduğunu, çünkü “oyunu kuralına göre” oynadığını fark etmez mi? Yalnız cinayet de değil. Dostoyevski’de insanın kendi iradesiyle gerçekleştirebileceği yegâne eylem olan intihar bile taklit olma tehlikesiyle karşı karşıya değil midir? Tanrı’ya meydan okumak için canına kıyarken aslında İsa’yı örnek almaz mı Kirillov?"
heart
7 kişi
∙
Nurdan Gürbilek sözleri ve alıntıları (5)
Baskılar
1 / 1
Bu yayınevine ait baskı bulunamadı.

Çevirdiği Kitaplar

Son Bakışta Aşk
Son Bakışta Aşk
Walter Benjamin