Anarşizm üzerine fikirler 3

Sanırım Anarşizm üzerine düşünürken beni en çok ilgilendiren meselelerden biri de, devrimden sonra iktidar gerçekten ortadan kaldırılabilir mi, yoksa yalnızca yeni bir biçime mi bürünür? Tarihsel olarak devrimci hareketlerin önemli bir kısmı mevcut iktidarı ele geçirmeyi özgürleşmenin ön koşulu olarak gördü. Fakat iktidarı ele geçirmek ile iktidar ilişkilerini ortadan kaldırmak aynı şey değil tabii ki. Hatta bazen devrimci özne, mücadele ettiği düzenin örgütlenme biçimlerini kendi içinde yeniden üretebiliyor. Peki bir hareket, karşı çıktığı hiyerarşiyi kendi örgütlenmesinde taşıyorsa ne kadar özgürleştirici olabilir? Bir diğer mesele de, anarşizmde otorite eleştirisinin sınırları. Her türlü uzmanlık, deneyim veya koordinasyon ilişkisini tahakküm olarak mı değerlendirmeliyiz? Bence burada gönüllü otorite ile kurumsallaşmış ve sorgulanamaz otoriteyi birbirinden ayırmak gerekiyor. Bir insanın belirli bir konuda daha fazla bilgi sahibi olması, ona diğerleri üzerinde yönetme hakkı vermez. Bilgi ile iktidarın birbirine karıştırılması tam da eleştirmemiz gereken şeylerden biri olarak karşımıza çıkıyor. Peki toplumsal eşitsizlik yalnızca ekonomik mülkiyet ilişkilerinden mi kaynaklanıyor. Bence hayır. Kapitalist üretim ilişkilerini ortadan kaldırmak önemli olsa da patriyarkanın, toplumsal cinsiyet rollerinin ve gündelik hayattaki tahakküm biçimlerinin kendiliğinden çözüleceğini varsaymak oldukça sorunlu. Özgürleşmeyi tek bir çelişkinin çözümüne indirgemek, diğer tahakküm biçimlerini ikincilleştirme riski taşıyor. Bir başka soru da şu, anarşizm ahlaki bir ideal mi yoksa toplumsal bir örgütlenme önerisi mi. Bana kalırsa ikisini birbirinden tamamen ayırmak mümkün değil. Çünkü özgürlük, eşitlik ve dayanışma gibi değerler yalnızca bireysel erdemler değil, aynı zamanda maddi ve toplumsal koşullarla ilişkili. İnsanlardan dayanışmacı olmalarını beklerken onları rekabete zorlayan ekonomik düzeni görmezden gelemeyiz. Peki anarşist bir toplumda kolektif kararlarla bireysel özgürlük çatıştığında ne olacak? Doğrudan demokrasi de kendi içinde yeni baskı mekanizmaları üretebilir mi. Bence üretebilir. Bu yüzden yataylık yalnızca yöneticilerin bulunmaması değil, karar alma süreçlerinin sürekli sorgulanabilir ve katılıma açık olması anlamına da gelmeli. Son olarak anarşizmin en büyük sınavlarından birinin devletin yokluğu değil, devletin ve kapitalizmin dışında kalıcı toplumsal ilişkiler kurabilmek olduğunu düşünüyorum. Çünkü yalnızca karşı çıkmak yetmiyor, alternatifin nasıl işleyeceğini de tartışmak da kayda değer bir şey. Benim için de anarşizmin düşünsel değeri biraz da buradan kaynaklanıyor sanırım. ...devamını oku