Kitap, Lovecraft'ın altı tane kısacık öyküsünden oluşuyor ve belli ki hepsi, çoğu yönden birbirlerinden farklı oldukları için derleme içerisinde özenle seçilmiş. Hepsini teker teker incelemek istiyorum, buna da kitabın ilk öyküsü olan "Korkunç Yaşlı Adam"dan başlayacağım. Öykü yaklaşık 4 sayfa sürüyor ve oldukça basit bir "boşluk" ve "bilinmezlik" senaryosu kuruyor. Genç bir adamın evini soymaya niyetli 3 adam, adamın evine girip soygun planını harekete geçiriyorlar, ancak bir süre sonra cesetleri, dalgalar tarafından sahile vurmuş ve tamamen parçalanmış bir biçimde bulunuyor. Yaşlı adamın gizemli ve şüpheli davranışları ise sürmeye devam ediyor. Belli ki cinayetler korkunç yaşlı adam tarafından işlenmiş, ancak böylesine kör kötürüm ve kadim dehşetlere bu denli yakın bir insanın nasıl olup da böyle bir cinayet işlemiş olabileceği, insanın aklında soru işareti bırakıyor. Lovecraft da belli ki oldukça somut bir biçimde amaçlamış bunu.
İkinci öykü ise on iki sayfa süren ve beni cidden ürkütmeyi başaran, "Evdeki Resim" adlı öykü. İsimsiz karakterimiz, sağanak yağmurda boş olduğunu düşündüğü bir kulübeye sığınıyor, ancak evin sahibi var. Adam, oldukça gizemli ve yaşlı. Gizemi çözülememiş bir sürü olaya dair kayıtları birer kitap halinde elinde bulunduran birisi. Yazık ki karakterimiz, ihtiyarın kendisiyle konuşurken kandan, kopmuş uzuvlardan ve insan etinin tadından bahsetmesinden iyice rahatsız oluyor ve öykü, yukarı kattan, bir katliam sahnesinin bulunduğu kitabın üzerine kan damlaması ve odanın tavanında büyükçe bir kan birikintisi belirmesiyle sona eriyor.
Bir sonraki öykü ise kitaba adını veren ve HPL'nin kült öykülerinden olan "Nyarlathotep". Bu öyküyle ilgili sevimli bir bilgi de var elimde. Lovecraft, bu öyküyü kendi rüyasından esinlenerek yazıyor, hatta rüyasından uyanır uyanmaz masanın başına oturuyor ve birkaç paragrafı bilinci yarı kapalı halde yazıyor. Öykü de buna da biraz bağımlı olarak, rüyasal bir anlatı sunuyor. Öyküde, Mitos'ta adı sıkça geçen Yarı-Mısırlı Tanrı Nyarlathotep ile ilk defa (sanırım) karşılaşıyoruz. Hikaye yaklaşık üç sayfa sürüyor ve isimsiz bir karakterimizin Nyarlathotep'e şahitlik edişini, Nyarlathotep'in gösterdiği gerçeği reddedişini ve hikayenin sonunda her şeye tüm çıplaklığıyla şahit olup aklını tamamen yitirişini görüyoruz. Bu da Lovecraft'ın kozmik korkuyu kendi mitosuna yedirerek okura hissettirmesinin en somut, en çarpıcı örneklerinden biri bana kalırsa.
Sıradaki öykü ise neredeyse iki sayfa süren "Hafıza". Açıkçası, hikaye pek bir şey anlatmıyor. Yeryüzünde bir Cin ve bir İblis, çoktan yitip gitmiş "insan" adlı bir varlık hakkında konuşuyorlar. Hikayenin genel olarak fantastik bir atmosferi var ve bana kalırsa hikaye, Lovecraft'ın kozmik korkusu üzerine ufacık bir distopya senaryosu sayılabilir.
Bir diğer öyküsü ise on iki sayfalık, beni en az "Evdeki Resim" kadar dehşete düşüren, karanlık ve klostrofobik "Mahzende". Hikayede bir cenaze levazımatçısı, tabutları beklettiği bekletme mahzeninde kapana kısılıyor. Bu ise dışarıdaki fırtına yüzünden kapının sertçe kapanması ve kilidin düşmesi ile gerçekleşiyor. Karakterimiz, karanlıkta el yordamıyla tabutları üst üste dizip tavandaki pencereye doğru bir merdiven inşa etmeye çalışıyor (arada söylemem gereken bir şey, levazımatçı, tabuttaki insanları tanıyor ve iyi olduğunu düşündüğü insanları pahalı, büyük tabutlara koyarken hoşlanmadığı insanları ucuz tabutlara yerleştirmiş). En sonunda ne yapıp edip dışarı çıkıyor, ancak çıkmadan önce tabutlar kırılıyor ve karakterimiz yaralanıyor, yarasının ise neden oluştuğunu hikayenin sonunda öğreniyoruz. Karakterimiz doktora görünüyor ve doktor, yaraları sardıktan sonra kazaya neyin sebep olduğunu incelemek için mahzene iniyor. Bu sırada gördüğü şey ise kırılıp içe çökmüş bir tabut ve kafatası ile çene kemiği paramparça olmuş, çürük bir ceset oluyor. Ancak doktorumuzu asıl dehşete düşüren, kasabanın sevilmeyen bir insanına ait cesedin ucuz, küçük tabuta sığdırılabilmek için kesilmiş ayak bilekleri oluyor.
Son öykü ise beş sayfalık ve Lovecraft'a ait olduğu tam olarak kesin olmayan bir komedi hikayesi, "Yüzyılı Sonlandıran Dövüş". Hikaye oldukça basit ve Lovecraft'ın (eğer o yazdıysa, tabii) tamamen mizahi bir üslupla kaleme aldığı, kurgusal bir boks maçını ve maçın sonuçlarını anlatıyor.
Açıkçası kitap, Lovecraft'ın henüz okumadığım hikayelerini barındırması açısından benim için epey faydalı oldu. Genel olarak huzursuz, klostrofobik ve hayalvari bir havası var, diyebilirim. Ancak Lovecraft'a başlamak için pek uygun değil. Daha çok kısacık paragraflara neleri sığdırabildiğinin somut bir örneği.