Koltuklarına giren ve etrafında halka teşkil eden vüzerâ ile devlet erkânının ortasında babasının otağına doğru ağır ağır ilerledikçe hiç bir şeyden haberdâr olmıyan askerin samimî duâlarıyla alkışlanan Sultan Mustafa, bilhassa Garp menbâlarında verilen tafsilâta göre vüzerâyı kapuda bırakıp yalnız başına içeri girdiği zaman otakta babasından eser olmadığını hayretle görmüş ve bu sırada birdenbire üzerine yedi dilsiz saldırmıştır! Bu dilsizlerin Makbûl-İbrahim Paşa'yı boğan dilsizler olduğu riayet edilir! Çok güçlü kuvvetli bir bünyesi olan zavallı şehzâde Mustafa bir taraftan babasını imdâdına çağırırken bir taraftan da dilsizlerle şiddetli bir mücadeleye girişmiş ve nihayet «Zal-Mahmud» isminde bir canavar kollarından tutup boğulmasına yardım etmiştir! Bu sırada otağın kapısında şehzâdenin Emîr-âhûru ile ağalarından birinin bekleşmekte oldukları rivayet edilir: Her halde Sultan Mustafa'nın feryâdı üzerine bunlar içeri atılmak istemiş olacaklar ki her ikisi de hemen yakalanıp «meydân-ı siyâsete götürülerek boyunları urulmuştur»! Bu sırada Sultan Süleyman'la diğer iki şehzâdesi Selim ve Cihangir'in nerede bulundukları kat'î surette mâlûm değildir: Garp menbâlarına göre padişah çadırın içindeki ipekli perdenin arkasındadır ve hattâ Sultan Mustafa'nın mücadelesi esnasında bir aralık cellâtları teşvik için perde aralığından başını uzatıp:-Çabuk olun! diye fecî bir emir bile vermiştir! Fakat tabiî bütün bunlar millî bir fâcianın ecnebi menbâlarında romanlaşmış şekilleridir: Kanunî Sultan Süleyman gibi ince hisli, şair ruhlu ve bilhassa çok şefkatli bir babanın millî ve siyasî selâmet nâmına iğfâl edilerek ve istemiyerek vermiş olduğu fecî bir emrin tatbikine bu kadar hissizce seyircilik etmesi akla sığacak efsânelerden değildir. bilhassa yanında en küçük oğlu şehzâde Cihangir'in bu fâciadan çok müteessir olarak sırf ağabeysinin matemine dayanamadığı için hastalanıp öldüğü hakkında gene Garp menbâlarında tesadüf edilen rivayetleri o hissizlik iddialarıyla telif etmek kolay değildir; onun için her halde Kanunî'nin o sırada diğer iki şehzâdesiyle beraber oralardan uzaklaşmış ve hiç olmazsa uzak bir çadıra çekilmiş olması lâzımgelir.








İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi" olarak düzenletip, hangi ciltten olduğunu alıntı hakkındaki düşünceleriniz kısmında belirtebilir misiniz ?