Kitap İncelemesi
4.0/5
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Efsuncu Baba’sını okurken, sadece yerel bir korku ve doğaüstü hikayeye değil, aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerindeki çalkantılı atmosfere de adım atıyorsunuz. İmparatorluğun yıkılmaya yüz tuttuğu, dünya savaşlarının kapıda olduğu ve sınırların hızla değiştiği yangın yerinde, toplumun bir kesiminin hâlâ köhne konaklarda cin, peri ve define peşinde koşması kitabın asıl belkemiğini oluşturuyor. Yazar, edebiyatımızdaki yerel doğaüstü motifleri muazzam bir toplumsal hicivle harmanlayarak okura sunuyor. ​Kitabın kurgusu, uzun ve detaylı mekan betimlemelerinden ziyade neredeyse tamamen diyaloglar üzerinden ilerliyor. Gürpınar sanki bir roman değil de okurun gözünde anında canlanan, geleneksel bir tiyatro metni kaleme almış. Bir yanda mütevazı tezgahlarının başında çalışırken kendi halinde şarkılar mırıldanan, Ebülfazıl'ın okuduğu o tuhaf, anlaşılmaz efsunlara ve tılsımlı sözlere kendi şiveleriyle ciddiyetle "amin" deyip okuru tebessüm ettiren Agop ile Kirkor; diğer yanda karanlık ilimlerle aklını bozmuş ana karakterimiz Ebülfazıl Enveri var. Yazar, geleneksel Hacivat ve Karagöz atışmalarını bu karakterlerin bitmek bilmeyen konuşmalarına öylesine ustaca yedirmiş ki, uzun tasvirlere gerek kalmadan eski İstanbul esnafının karmaşasını ve karakterlerin tezatlığını zihninizde bir sahne gibi kurabiliyorsunuz. ​Hikayenin asıl şaheserliği ise finale doğru yaşanan absürt çözülmede ve yazarın okurun yüzüne çarptığı gerçeklik tokatında saklı. Ebülfazıl'ın kendi kuruntuları yüzünden Ermeni karakterleri melek sanması ve uyanık akrabalarının bu batıl inancı kullanarak, gökten inmiş gibi gösterdikleri sahte bir mektupla istedikleri evliliği koparmaları inanılmaz trajikomik bir zeka oyunu. Fakat eseri asıl unutulmaz kılan, yazarın hikayeyi en sonda bir anda Enver Paşa'ya ve dönemin acımasız savaş gerçeklerine bağlaması. "Dışarıda koskoca bir dünya cayır cayır yanıyor, devletler yıkılıyor; ama bizim insanımız hâlâ muska ve define kovalıyor" diyerek mesaj veriyor. Eski mahalle ağzı ve dönemin dili nedeniyle yer yer yavaşlayıp sindire sindire okumam gerekse de, sarsıcı toplumsal eleştirisi, capcanlı karakter diyalogları ve zekice yazılmış finaliyle Efsuncu Baba benden 4.5/5 puan alıyor. Kültürümüzün o efsunlu ve absürt yönüyle tanışmak isteyen herkesin mutlaka okuması gereken bir eser.
heart
10 kişi
∙