Buluşların gücünü, etkisini ve sonuçlarını belirtmek yerinde olur. Bunlar, Antikçağlıların bilmediği ve kökeni yakın olmasına karşın, karanlık ve meçhul olan şu üç buluşta apaçık görülür. Matbaa, barut ve mıknatıs. Çünkü bu üçü, dünyanın her yerinde işlerin bütün çehresini ve durumunu değiştirmiştir: İlki edebiyatta, ikincisi savaşta, üçüncüsü ise gemicilikte. Bu buluşların ardından sayısız değişim gerçekleşmiştir; öyle ki, göründüğü kadarıyla, hiçbir imparatorluk, topluluk ya da yıldızın, insan etkinlikleri üzerinde bu mekanik buluşlardan daha büyük bir gücü ve etkisi olmamıştır."

Oxford Üniversitesi'nden siyaset filozofu Isaiah Berlin, tarihte üç büyük siyasal/psikolojik dönüm noktası olduğunu düşünüyordu. İlki, Aristoteles'in ölümüyle başlamış, Atina'daki felsefe okulları "bireyleri yalnızca toplumsal yaşam bağlamında anlaşılabilir olarak kavramayı bir yana bırakmışlar, Akademi'yi ve Lykeon'u uğraştırmış olan, kamusal ve siyasal yaşamla bağlantılı sorunları tartışmayı -sanki bu sorunlar artık merkezi bir önem taşımıyormuş gibi- bir yana bırakmışlar (..) ve birden insanlardan yalnızca içsel deneyim ve bireysel kurtuluş çerçevesinde söz etmeye başlamışlardır.

Entelektüel tarih kavramını düşünen ilk kişi, Francis Bacon (1561-1626) olabilir. Şurası kesin: Bacon, tarihin en ilginç biçiminin fikirler tarihi olduğunu ve herhangi bir çağın önde gelen fikirleri dikkate alınmazsa "tarihin kör olduğunu" öne sürüyordu. Voltaire (1694-1778), tarih felsefesinden söz ediyor; bununla, tarihe söz gelimi bir asker-siyasetçiyi değil de, bir philosophe'u ilgilendiren bir şey gibi bakılması gerektiğini kastediyordu. Voltaire, kültür ve uygarlığın ve bu alanlardaki ilerlemenin laik, eleştirel ve ampirik araştırmayı gerektirdiğini öne sürüyordu.

İnsanın ilk fikri için, biri ötekinden daha varsayımsal olan iki aday var. Daha varsayımsal olanı, iki ayaklılıkla ilgilidir. Charles Darwin 1871 de The Descent of Man'i (İnsanın Kökeni) yayımladıktan sonra, iki ayaklılık konusu, uzun süre önemsiz bir mesele gibi görülmüştü. Herkes, Darwin'in izinden giderek, insanın ilk atalarının ağaçlardan aşağı indiğini ve yağmur ormanının alanını daraltıp açık savanayı daha yaygın hale getiren iklim değişiklikleri sonucunda dik yürümeye başladığını varsayıyordu. (Tarihöncesinin 6,5 ile 5 milyon yılları arasındaki dönemde, dev buzul kitlesi okyanuslardan o kadar çok su emmişti ki, Akdeniz kurumuştu.) Bu tarihlendirme, genetik verilerle örtüşmektedir. Artık DNAdaki temel mutasyon oranının, milyon yıl başına % 0,71 olduğu biliniyor. Şempanze DNA'sı ile insan DNA'sı arasındaki bugünkü farkılıktan geriye doğru gittiğimizde, şempanze-insan farklılaşması için 6,6 milyon yıl öncesi gibi bir rakama ulaşırız.

Artık, insanın doğrudan atalarının beyin büyüklüğündeki ilk ve en önemli sıçramanın, iki ayaklılık evrimiyle bağlantılı olduğu düşünülüyor. (En büyüğü olduğu için en önemlisi; beyinlerimizin, bedenlerimize oranla, şimdi geçmiştekinden biraz daha küçük olduğuna ilişkin veriler var elimizde.)' Bilim adamlarına göre; yeni, açık, savana türü ortamda dik yürümek, öteki topluluk üyelerinin yaşadıkları daha dağınık haldeki ağaçlara yiyecek götürmek üzere kolları ve elleri serbest bırakmıştır. Taş aletler yapmak için elleri serbest bırakan da, iki ayaklılık olmuş; bu da, insanın etçil yeme düzenine geçmesine katkıda bulunmuş ve yeni yeme düzeni, kalori açısından çok daha zengin yiyeceklere ulaşılmasını sağlayarak, beynin gelişme imkânını daha da artırmıştır. Ama iki ayaklılığın ikinci bir önemli sonucu vardı: Dik duruş, insan boğazında, maymununkine göre çok daha aşağıda duran gırtlağın aşağı inmesini de olanaklı kılmıştır.? Gırtlak, bu yeni düzeyinde, ünlü ve ünsüz sesleri biçimlendirmeye çok daha uygun bir konuma gelmiştir. Ayrıca, iki ayaklılık soluk alıp verme düzenini de değiştirmiş, bu da sesin niteliğini yükseltmiştir. Son olarak, et, daha besleyici olduğu gibi, sert bitkilere göre daha kolay çiğneniyordu; bu, çene yapısırın değişmesine yol açıp ince kasların gelişmesini sağladı; ince kaslar da, başka şeylerin yanı sıra, dilin konuşmada kullanılan çeşitli sesler yelpazesini çıkarabilmesi için gerekli olan daha incelikli hareketlerini olanaklı hale getirdi.

Bütün bunlar, son derece pürüzsüz bir gelişmeye gönderme yapıyor. Anlaşılacağı üzere, fazlaca pürüzsüz bir gelişme. İlk insanlar iki ayakları üzerinde yürümeye altı milyon yıl önce başlamışken, en eski taş aletler yaklaşık 2,5-2,7 milyon yıl (belki de üç milyon yıl) öncesine uzanır - gelişmeleri doğrudan birbirine bağlamayı olanaksız kılacak kadar uzun bir zaman boşluğudur bu. İkincisi, modern deneyler, iki ayaklılığın enerji verimini artırmadığını göstermiştir; daha çok fosil bulundukça, ilk iki ayaklı maymunların ağaçların bol olduğu ortamlarda yaşadıklarını görüyoruz? Bu koşullarda, California Bilimler Akademisi'nden Nina Jablonski ile George Chaplin şu görüşü öne sürüyorlar: İnsanların iki ayaklı hale gelmesinin asıl nedeni, öteki hayvanlarla mücadelelerinde daha büyük ve daha tehdit edici görünmek ve bu yolla, zarar görecekleri çatışmalara girmekten kaçınıp, yiyeceğe ulaşmaktı.