Hasan Ali Toptaş, çağdaş Türk edebiyatının felsefi kurgu, büyülü gerçekçilik ve postmodern anlatı kulelerini inşa eden en dahi, obsesif ve anıtsal zihinlerinden biridir. Uzun yıllar taşrada icra memurluğu ve veznedarlık gibi rasyonel, bürokratik ve monoton mesleklerde dirsek çürüten yazar; bu çiğ, mekanik hayat tecrübesini, insanın iç dünyasındaki metaforik ve lirik dehlizlerle harmanlamıştır. Taşranın boğucu yalnızlığını, zamanın akışkan yalanlarını ve dilin ontolojik sınırlarını edebiyatının ana damarı haline getiren Toptaş, Türk edebiyatının “Doğu’lu Kafka”sı olarak anılmaktadır. O, salt olay örgüsü kuran bir romancı değil; kelimelerin tınısı, sessizlikleri, rüyaları ve sanrıları adeta bir mikro cerrahi titizliğiyle işleyen bir dil işçisidir. Karakterlerini varoluşsal bir yabancılaşma, bellek kaybı ve kimlik erozyonu sarmalında kurgulayan yazar; gerçek ile kurmaca, rüya ile uyanıklık arasındaki sınırları muazzam bir akışkanlıkla eriterek, modern insanın ketlenmiş ruh halini kelimelerle resmeder.
Yazarın adını Türk edebiyat tarihine ve çağdaş kültür atlasına silinmez harflerle kazıyan anıtsal başyapıtı “Gölgesizler” romanıdır. Taşrada, zamansız ve mekânsız bir köyde insanların ve gölgelerin adım adım kayboluşunu konu alan bu yapıt; absürt, tekinsiz ve büyülü gerçekçi atmosferiyle varoluşun ve yok oluşun doğasını çiğ bir realizmle masaya yatırır. Bir diğer kült ve sarsıcı çalışması olan “Heba” romanında ise; askerlik anıları, travmalar, vicdan muhasebeleri ve bir insanın kendi biyolojik ve zihinsel sınırlarından kaçış çabasını epik bir dille çözümler. “Uykuların Doğusu”, “Bin Hüzünlü Haz” ve “Kuşlar Yasına Gider” gibi romanlarında hafıza, baba-oğul ilişkileri, ölüm ve can sıkıntısının felsefesini lirik bir dille mühürleyen Hasan Ali Toptaş, ardında rüya ile gerçeğin dehlizlerinde fener tutan zamansız, sönmez ve ödünsüz bir edebi miras bırakmıştır.