Merkez-i Hükûmet:
Bilirsiniz ki, Anadolu bugün şarktan garbe, şimalden canuba kadar bilâ istisnâ her noktası bir harabe halindedir. Baykuş yuvası halindedir. Yani kasaba, şehir denecek hiçbir yeri yoktur.⁴⁰ Ne için böyledir? Bunun için birçok esbâb vardır. Fakat o esbâbtan birisi de merkez-i hükûmetin İstanbul'da olmasıdır. İstanbul, tabiî gayet lâtiftir. Vasî bir yerdir. Memleketimizin en mamûr ve mütemeddîn bir kısmıdır. Ve orada oturmakla bu mamûriyeti kesbetmiştir. Fakat bu medeniyet ve bu vüs'at içinde bütün nazarlarımız, bütün mevcudiyetimiz meczub kalmıştır. Asıl menabi'-i hakikîyye ve tabiîyye nazarlardan uzak kalmıştır.⁴⁰ M. Soydan ve İ. Arar: "Biliyorsunuz ki Anadolu bugün baştan başa harabe halindedir. Kasaba ve şehir denilen yerler de öyledir".







