Sanat Nedir? edebiyatla ilgilenen herkesin okuması gerektiğini düşündüğüm bir kitap fakat kıyıda köşede kaldığını hissediyorum. Aynı şekilde Diriliş de öyle. Bana kalırsa Tolstoy’un en başarılı romanı olan Diriliş nasıl olur da diğer kitaplarından daha az okunur? Anna Karenina okurken Levin karakterinin Tolstoy’un kendisini yansıttığını düşünürdüm fakat aslında Diriliş’teki Prens Nehlüdov tam olarak Tolstoy’un katarsis yaşamak adına kaleme aldığı bir karakter. Tolstoy’u daha iyi anlamak için hayatını okumadan önce mutlaka Diriliş okunmalı.
Yüksek sınıflarının sanatının halk sanatından ayrılmasıyla birlikte, sanatın sıradan değil, sıra dışı olması gerektiği, bunun da halk yığınlarınca anlaşılamayacağı şeklinde bir inanç oluştu. Böyle bir kabul ister istemez sanatın yalnızca bir avuç seçkin tarafından, hatta "bir ben, bir de benim en yakın dostum" tarafından anlaşılabileceği gibi bir kabulü gerektirdi. Günümüzün sanatçılarından artık şu türden sözler duyuyoruz: "Ben yaratıyorum ve yaratımı anlıyorum; beni anlamayan varsa bu onun sorunu; oturup derdine yansın."

Sanat sıra dışı olmalı ve geniş halk yığınlarınca anlaşılamamalı ilkesi öylesine saçma, haksız, mantıksız bir ilkeydi ki, yarattığı sonuçlar da sanat açısından öldürücü oldu bunun; ama öte yandan da öylesine yaygınlık kazandı, zihnimize öyle bir yerleşti ki bu kabul, ne kadar saçma sapan, abuk sabuk bir şeyin kabul edilmiş olduğunu yeterince anlayabilmemiz, açıklayabilmemiz bile mümkün olmadı. Harika bir sanat yapıtı, ama anlaşılması çok, çok zor! Pek sık duymaya başladığımız için artık kimseyi şaşırtmıyor bu türden sözler. Oysa bir sanat yapıtının güzel ama anlaşılmaz olduğunu söylemenin, bir yemeğin çok iyi, çok lezzetli, çok besleyici olduğunu, ama onu insanların yiyemeyeceğini söylemekten bir farkı yoktur. Çarpık zevkli yemek uzmanları istedikleri kadar harika bulsunlar, insanlar küflenmiş peynir, kokmuş tavuk gibi yiyecekleri sevmeyebilirler. Yiyecekler ancak insanlar onları beğeniyorsa güzeldir. Sanat için de bu böyledir: Çarpık sanatı anlamaz insanlar, iyi sanat her zaman herkes tarafından anlaşılır.
heart
8 kişi
∙
    Bu gönderiye henüz yorum yapılmamış!