Mihail Bakunin, on dokuzuncu yüzyıl siyaset felsefesinin en ateşli, ödün vermeyen figürlerinden biri ve kolektivist anarşizm akımının kurucu teorisyenidir. Hayatını sadece teorik metinler yazmaya değil, Avrupa’nın dört bir yanındaki barikatlarda (1848 devrimleri, Dresden ayaklanması) bizzat dövüşmeye adamış eylemci bir filozoftur. Bakunin, bireysel özgürlüğün ve toplumsal eşitliğin ancak devlet, din ve her türlü merkezi otoritenin tamamen ortadan kaldırılmasıyla mümkün olabileceğini savunmuştur. Birinci Enternasyonal bünyesinde Karl Marx ile girdiği ve sol düşünce tarihini kökten bölen teorik ve politik tartışmalar, onun ekonomi-politik vizyonunun en keskin sınırlarını çizer. Marx’ın “proletarya diktatörlüğü” ve aşamalı devlet teorisini sert bir dille eleştiren Bakunin, devlet mekanizmasının kimin elinde olursa olsun kaçınılmaz olarak yeni bir yönetici sınıf (kırmızı bürokrasi) yaratacağını ve tiranlığa dönüşeceğini öngörmüştür.
En önemli ve tamamlanamamış başyapıtı kabul edilen “Tanrı ve Devlet” adlı eserinde, insanlığın özgürleşmesinin önündeki iki büyük ideolojik prangayı deşifre eder. Ona göre Tanrı kavramı insanın zihinsel köleliğini, Devlet ise toplumsal ve fiziksel köleliğini temsil eder ve biri olmadan diğerinin var olması imkânsızdır. Bakunin, toplumsal örgütlenmenin yukarıdan aşağıya dayatılan yasalarla değil, aşağıdan yukarıya doğru, yerel toplulukların ve işçi birliklerinin gönüllü federasyonları temelinde kurulması gerektiğini ileri sürer. Devrimci özne konusunda da Marx’tan ayrılan yazar, devrimci potansiyeli sadece örgütlü sanayi işçilerinde değil; köylülerde, işsizlerde ve kaybedecek hiçbir şeyi olmayan dışlanmış kitlelerde (lümpenproletarya) görür.
Yazınsal üslubunda felsefi derinliği, bir ajitatörün hitabet gücü ve barikatların sıcaklığıyla harmanlayan coşkun bir dil hâkimdir. Sibirya sürgünlerinden kaçıp kıtaları aşarak devrimci mücadeleyi örgütleyen bu karizmatik düşünürün yazıları; fragmanter, aceleyle kaleme alınmış hissi uyandıran ama aynı zamanda entelektüel bir isyan estetiği taşıyan bir yapıya sahiptir. “Yıkma arzusu, aynı zamanda yaratıcı bir arzudur” mottosuyla hafızalara kazınan Bakunin; anarko-sendikalizmden özgürlükçü sosyalizme ve anti-otoriter hareketlere kadar modern solun devlet dışı tüm damarlarını derinden besleyen, çağdaş siyaset teorisinin en sarsıcı köşe taşlarından biri olarak kabul edilmektedir.