İvan Sergeyeviç Turgenyev (9 Kasım 1818, Orel – 3 Eylül 1883, Bougival), Rus edebiyatının önemli romancı, şair, oyun yazarı ve çevirmenlerinden biridir. Gerçekçi anlatımın gelişiminde kilit rol oynayan Turgenyev, özellikle Rus toplumunun dönüşümünü, toprak köleliği sistemini ve sınıf ilişkilerini ele alan eserleriyle tanınır. Edebiyat tarihinde, 19. yüzyıl Rus gerçekçiliğini uluslararası düzeye taşıyan yazarlar arasında sayılır.
Soy kökeni konusunda farklı görüşler bulunsa da Turgenyev ailesi Rus aristokrasisine mensup bir geçmişe sahiptir. Orel kentinde doğan yazar, varlıklı ancak sert karakterli bir anne ve asker kökenli bir babanın çocuğu olarak büyümüştür. Özellikle annesinin otoriter ve zaman zaman acımasız tavırları, onun çocukluk algısını derinden etkilemiş ve eserlerindeki sosyal eleştirinin temelini oluşturmuştur.
Turgenyev iyi bir eğitim almış, küçük yaşta Fransızca, Almanca ve İngilizce öğrenmiş; Moskova ve Petersburg’da üniversite eğitimi görmüştür. Daha sonra Almanya’ya giderek Berlin Üniversitesi’nde eğitimine devam etmiş, burada felsefe, tarih ve klasik filoloji alanlarında çalışmalar yapmıştır. Bu süreçte Yunanca ve Latince de öğrenerek güçlü bir entelektüel birikim kazanmıştır.
Edebiyat kariyerinde belirleyici dönüm noktası, Rus eleştirmen Belinski ile tanışması olmuştur. Bu çevre, onu toplumsal sorunlara duyarlı bir gerçekçilik anlayışına yönlendirmiştir. Turgenyev’in edebiyattaki ilk büyük başarısı “Bir Avcının Notları” adlı eseridir. Bu yapıt, Rus kırsal yaşamını ve köylü-serf ilişkilerini gerçekçi bir dille ele alarak büyük yankı uyandırmıştır.
1850’lerden itibaren roman türüne yönelen Turgenyev, eserlerinde Rus toplumundaki değişimi, kuşak çatışmalarını ve aydın sınıfın konumunu işlemiştir. Ancak bazı yazıları nedeniyle dönem dönem sansür ve baskıyla karşılaşmış, hatta kısa süreli tutukluluk ve gözetim altında yaşamıştır.
Hayatının son yıllarını Fransa’da geçiren Turgenyev, 1883 yılında Bougival’da hayatını kaybetmiştir. Eserleri, Rus edebiyatının Batı dünyasında tanınmasına büyük katkı sağlamış ve onu dünya edebiyatının en önemli gerçekçi yazarlarından biri hâline getirmiştir.