Sadık Hidayet

Sadık Hidayet

Ünvan:Öykü Yazarı - Oyun Yazarı - Çevirmen - Entelektüel
Doğum:17 Şubat 1903 - 9 Nisan 1951
Doğum Yeri:Tahran, İran
Eserler:9 kitap
Hakkında

Sadık Hidayet (Farsça: صادق هدایت) 17 Şubat 1903’te Tahran’da doğmuş, 9 Nisan 1951’de Paris’te hayatını kaybetmiş modern İran edebiyatının en önemli öykü ve düzyazı yazarlarından biridir.

Tahran’daki Fransız Lisesi’nde öğrenim gören Hidayet, genç yaşta Avrupa’ya giderek eğitimine devam etti. Başlangıçta diş hekimliğine ilgi duysa da daha sonra mühendisliğe yöneldi. Fransa ve Belçika’da geçirdiği yılların ardından İran’a döndü ve çeşitli kısa süreli işlerde bulundu.

Paris’te bulunduğu dönemde ilk hikâyelerini kaleme aldı. 1936’da Hindistan’a giderek Sanskritçe öğrendi; Budizm üzerine çalışmalar yaptı ve Buda metinlerinden bazılarını Farsçaya çevirdi. Bu süreçte Doğu düşüncesi ile Batı edebiyatını bir arada değerlendirmeye yöneldi.

Hidayet, yaşamını büyük ölçüde Batı edebiyatını incelemeye ve İran’ın kültürel mirasını araştırmaya adadı. Özellikle Guy de Maupassant, Anton Çehov, Rainer Maria Rilke, Edgar Allan Poe ve Franz Kafka gibi yazarların etkisi altında kaldı.

Öykü, kısa roman, tiyatro ve deneme türlerinde eserler verdi; ayrıca çeviriler ve edebiyat incelemeleri de yaptı. İran edebiyatını modern dünya edebiyatıyla buluşturan en önemli isimlerden biri olarak kabul edilir.

1930’lu yıllardan itibaren İran’daki siyasal ve toplumsal yapıya yönelik eleştirileri belirginleşti. Monarşi ve dinî otoriteyi hedef alan yazılarında, bu yapıların toplum üzerindeki baskıcı etkilerini vurguladı. Bu tutumu, zamanla çevresinden ve çağdaşlarından uzaklaşmasına da yol açtı.

En bilinen eseri 1937’de Bombay’da yayımlanan “Kör Baykuş”tur. Bu eser, karanlık atmosferi ve psikolojik derinliğiyle Hidayet’in edebi kimliğinin en güçlü örneği kabul edilir. Son dönem yazılarında ise daha karamsar ve varoluşçu bir ton dikkat çeker.

Hidayet’in Batı müziğine, özellikle Beethoven ve Çaykovski’ye ilgi duyduğu, ayrıca afyon kullandığı bilinmektedir. Resimle de uğraşmış, ancak bu çalışmaları uzun süre geniş bir sanat çevresinde yer bulmamıştır.

Yaşamının son dönemlerinde yalnızlık ve yabancılaşma duygusu giderek derinleşti. 9 Nisan 1951’de Paris’te, yaşadığı apartman dairesinde yaşamına son verdi. Arkadaşı Bozorg Alevi, onun son anlarını ayrıntılarıyla aktarmıştır.

Hidayet, ölümünden sonra da edebiyat dünyasında güçlü bir etki bırakmıştır. İran’da ve yurtdışında bazı eserleri dönem dönem yasaklanmış olsa da, özellikle “Kör Baykuş” modern İran edebiyatının en önemli metinleri arasında gösterilmeye devam etmektedir.
Paris’teki Père Lachaise Mezarlığı’nda defnedilmiştir.

Baskılar
1 / 1
Bu yayınevine ait baskı bulunamadı.

Bu Yazara Ait Kitaplar

Üç Damla Kan
Üç Damla Kan
Sadık Hidayet
Yapı Kredi Yayınları
Aylak Köpek
Aylak Köpek
Sadık Hidayet
Yapı Kredi Yayınları
Diri Gömülen
Diri Gömülen
Sadık Hidayet
Yapı Kredi Yayınları
Vejetaryenliğin Yararları
Vejetaryenliğin Yararları
Sadık Hidayet
Yapı Kredi Yayınları

En beğenilen alıntılar4

Hayat, soğuk kayıtsız, herkesin maskelerini çeker alır zamanla; maskeleri de hani çoktur herkesin. Fakat bazıları hep aynı maskeyi kullanırlar. İster istemez kirlenir, yıpranır bu maske. Tutumlu kimselerdir bunlar. Bir kısmı evlatlarına saklarlarlar maskelerini: bir kısmı da vardır ki bir sonuncu maske kalmış ellerinde, ve bu da pek çabuk eskir, o zaman maskenin gerisinden gerçek yüzleri çıkar ortaya
heart
11 kişi
∙
Öyle yaralar vardır ki hayatta, cüzzam gibi ağır ağır yiyip bitirirler yalnızlığına çekilmiş ruhu. Kimseye gösterilmez bunlar; çünkü bu inanılmaz yaralara genellikle tuhaf ve olağanüstü bir şeymiş gibi bakalar. Biri bunları yazmaya yahut anlatmaya kalkarsa o zaman da insanlar bütün bunları toplumun genel görüşünün ve kendi düşüncelerinin sınırları içinde , dudaklarında alaycı ve bedbin bir gülümsemeyle dinlerler. Zira insanlık henüz bir çare bulamamıştır bu dertlere .
heart
9 kişi
∙
Yalnız ölüm yalan söylemez!
Ölümün varlığı bütün vehim ve hayalleri yok eder. Bizler ölümün çocuklarıyız, hayatın aldatmacalarından bizi o kurtarır. Hayatın derinlerinden seslenir, yanına çağırır bizi. Ve biz, henüz insanların dilini bile anlamadığımız yaşlarda, ara sıra oyunlarımızı yarıda kesiyorsak, bunun nedeni, ölümün seslenişini duymuş olmamızdır... Ömrümüz boyunca ölüm bize el eder, çağırır bizi. Her birimiz ansızın, sebepsiz düşüncelere dalmıyor muyuz, bu hayaller bizi öylesine sarıyor ki zamanı, mekânı fark etmez olmuyor muyuz? İnsan bilmez bile ne düşündüğünü; ama sonra kendini ve dış dünyayı hatırlamak, düşünmek için toparlanmak zorundadır. Bu da bir sesidir ölümün.
heart
8 kişi
∙
Sadık Hidayet sözleri ve alıntıları (4)