Orhan Kemal (gerçek adıyla Mehmet Raşit Öğütçü), Türk edebiyatının en üretken, vicdanlı ve toplumcu gerçekçi (sosyal realist) akımının anıtsal köşe taşlarından biridir. Çocukluğu ve gençliği, babasının siyasi nedenlerle ülkeyi terk etmesi üzerine Suriye’de sürgünde ve Adana’nın çırçır fabrikalarında, dokuma tezgâhlarında işçilik yaparak geçen yazar; bu çiğ, ağır ve zorlu yaşam deneyimlerini edebiyatının ana damarı haline getirmiştir. 1938 yılında askerliği sırasında siyasi düşünceleri nedeniyle tutuklanan ve beş yıl hapis cezasına çarptırılan Orhan Kemal’in edebi ve zihinsel dönüm noktası, Bursa Cezaevi’nde anıtsal şair Nâzım Hikmet ile yollarının kesişmesi olmuştur. Nâzım’ın teşvikiyle şiirden düzyazıya geçen yazar; sokağın, fabrikaların, hapishanelerin, varoşların ve ekmek kavgasının dilini Türk romanına eşsiz bir canlılıkla taşımıştır. Karakterlerini ideolojik birer şablon olarak değil; tüm zaafları, hırsları, çaresizlikleri ve insani sıcaklıklarıyla kurgulayan yazar, edebiyatı lüks bir estetik arayıştan çıkarıp ezilenlerin sesine dönüştürmüştür.
Yazarın adını Türk kültür tarihine altın harflerle kazıyan ve Adana’nın tarım işçilerini, mevsimlik ırgatların dramını sarsıcı bir realizmle işleyen en önemli başyapıtı “Bereketli Topraklar Üzerinde” romanıdır. Sivas’ın köylerinden Çukurova’ya ekmek parası kazanmak için gelen üç arkadaşın kapitalist çarklar arasında nasıl ezildiğini, yabancılaşmasını ve biyolojik hayatta kalma mücadelesini mikro cerrahi titizliğiyle ele alan bu yapıt, Türk edebiyatının en güçlü işçi romanıdır. Kendi çocukluk ve gençlik yıllarından derin izler taşıyan, bir nevi otobiyografik nehir söyleşisi niteliğindeki “Baba Evi”, “Avare Yıllar” ve “Cemile” romanlarında ise yoksulluğun içindeki ilk gençlik aşklarını, aile içi çatışmaları ve fabrika kızlarının iç dünyasını lirik ve umutlu bir dille aktarır. “Murtaza” romanında ise otoriteye koşulsuz itaatin ve görev bilincinin insanı nasıl trajikomik bir nesneye dönüştürdüğünü dahi bir kara mizahla resmetmiştir. 1970 yılında Sofya’da geçirdiği beyin kanaması sonucu hayata veda eden Orhan Kemal, ardında küçük insanların, işçilerin ve sokak çocuklarının zamansız, ödünsüz ve sevgi dolu anıtsal bir destanını bırakmıştır.