Anton Pavloviç Çehov (29 Ocak 1860 – 15 Temmuz 1904), Rus edebiyatının en önemli oyun ve kısa öykü yazarlarından biri olarak kabul edilir. Modern kısa öykü tekniğinin gelişiminde belirleyici bir rol oynamış, tiyatro alanında ise Henrik Ibsen ve August Strindberg ile birlikte erken modernizmin kurucu isimleri arasında gösterilmiştir. Aynı zamanda tıp doktoru olarak çalışmış ve edebiyatı yaşamı boyunca mesleğiyle birlikte sürdürmüştür.
Çehov, Rusya’nın Taganrog kentinde kalabalık ve ekonomik zorluklar yaşayan bir ailede doğmuştur. Babasının otoriter ve baskıcı tavırları, çocukluk dönemini zorlaştırmış; annesi ise hikâye anlatıcılığıyla çocukların hayal gücünü beslemiştir. Bu ikili etki, onun hem insan psikolojisini derinlemesine gözlemlemesini hem de anlatımında duyarlılık geliştirmesini sağlamıştır. Eğitim hayatı boyunca çeşitli zorluklar yaşamış, bir dönem okulda başarısızlık nedeniyle sınıf tekrarı yapmak zorunda kalmıştır.
Ailesinin maddi sıkıntıları nedeniyle genç yaşta çalışmak zorunda kalan Çehov, Moskova’ya taşındıktan sonra tıp eğitimi almış ve doktor olmuştur. Bu süreçte hem ailesini geçindirmek hem de eğitim masraflarını karşılamak için kısa mizahi yazılar kaleme almış, farklı takma adlar kullanarak dergilerde yayımlanmıştır. Bu erken dönem yazıları, onun edebiyat dünyasında tanınmasını sağlamıştır.
1880’lerden itibaren edebi üretimi giderek artan Çehov, kısa öykü türünde kendine özgü bir anlatım dili geliştirmiştir. Gereksiz süslemelerden uzak, sade ama derinlikli bir anlatım benimsemiş; insan davranışlarını ve günlük yaşamın sıradan görünen ayrıntılarını edebiyatın merkezine yerleştirmiştir. “Step” gibi eserleri, onun olgunluk dönemine geçişini simgelerken, tiyatro alanında yazdığı “İvanov” ve daha sonra “Martı”, “Vanya Dayı”, “Üç Kızkardeş” ve “Vişne Bahçesi” gibi oyunlar modern tiyatronun temel taşları arasında yer almıştır.
Çehov’un tiyatro anlayışı, geleneksel dramatik yapıyı kırarak olaydan çok ruh hâline ve karakterlerin iç dünyasına odaklanır. Bu yaklaşım, “durum tiyatrosu” olarak da tanımlanmış ve sahne sanatlarında yeni bir dönem başlatmıştır. Ayrıca “Çehov’un tüfeği” olarak bilinen anlatım ilkesiyle, hikâyedeki her ayrıntının gerekli olması gerektiğini savunmuştur.
Yaşamının büyük bölümünde tıp mesleğini sürdüren Çehov, “Tıp benim eşim, edebiyat ise sevgilim” sözüyle bu ikili yaşamını özetlemiştir. Sağlık sorunlarına rağmen yazmayı bırakmamış, özellikle tüberkülozla mücadelesi yaşamının son yıllarını zorlaştırmıştır.
Kısa öykü ve tiyatroya getirdiği yenilikçi yaklaşım, onu yalnızca Rus edebiyatının değil, dünya edebiyatının da en etkili yazarlarından biri hâline getirmiştir. Eserleri, insan doğasının inceliklerini sade ama güçlü bir şekilde yansıttığı için bugün hâlâ modern edebiyatın temel referansları arasında yer almaktadır.